|
Atatürkü, bir babamdan dinlemeyi severdim bir de usta yazar Hıfzı Topuzun kitaplarından okumayı.
Ama Atatürkü anlatan bir kitap daha var ki benim başucu kitaplarımın vazgeçilmezleri arasına girmeyi başardı.
Lord Kinrossun Atatürk (bir milletin yeniden doğuşu) adlı eseri.
Kinross kitabında, Atatürkün hayatını adeta bir günlük tadında sunarken, Türk milletinin kurtuluş destanını da en ince detayına kadar irdelemiş.
Bu Pazar sizlere kitapta uzun uzun anlatılan Atatürkün Samsuna çıkma destanının dikkat çeken bazı notlarını paylaşacağım. İlginizi çekeceğini ümit ederim.
İlk not, İsmet Paşanın Atatürkün Anadoluya çıkacağını öğrendiği andan.
&.
Mustafa Kemal, Şişlideki evine İsmet beyi çağırmış ve eski bir dost gibi karşılamıştı. İsmet, Harbiye Nazırlığında müsteşardı. Pariste yapılacak olan Barış Konferansı için gerekli belgeleri hazırlıyor ve buraya gönderilecek Türk heyetine üye seçilmeyi umuyordu. Merhabalaşırken, gözleri parlayarak, Ne haber? Bir şey var galiba? diye sordu.
Mustafa Kemal, cevap olarak, ortaya bir Türkiye haritası koydu. Tecrübeli kurmay subayı İsmet, hemen cebinden bir pergel çıkardı. Mustafa Kemal ondan Anadoluya gitmek için en iyi yolun hangisi olduğunu sordu. Bir direniş hareketine geçmek için en elverişli bölge hangisiydi.
İsmet, onun ne düşündüğünü sezerek sevinçle baktı: Demek kararınızı verdiniz?
Mustafa Kemal, henüz bundan söz etmenin sırası değil, dedi.
İsmet, ses çıkarmadan, dikkatle haritayı incelemeye başladı. Sonra ayağa kalkarak ihtiyatla, Anadoluya gitmek için bir sürü yol var, dedi, bir sürü de yer. Arkadan, gülümseyerek, Ne yapacağımızı bana ne zaman söyleyeceksiniz? diye sordu.
Mustafa Kemal, Sırası gelince, diye cevap verdi.
&.
İkinci not, Samsunda görevli İngiliz komutanının bölge hakkında gönderdiği bir rapor üzerine, Yüksek Mütareke Komisyonunun İstanbul hükümetinden, Rum köylerini Türk tecavüzünden(!) korumak için derhal önlem almasını istemesi ile Damat Feritin konuyu Dahiliye Nazır vekili Mehmet Ali Beyle ( Mustafa Kemalin planlarından haberi olan dost bir kişi) görüşmesi sonucunda düzeni sağlama görevinin Mustafa Kemale verilmesi hakkında.
&.
Damat Ferit birden karar veremedi. Mustafa Kemalden biraz kuşkulanırdı. Öte yandan bu, onu uzaklaştırmak için iyi bir fırsat sayılabilirdi. Önce sicilini incelemek, ardından da ne çeşit bir adam olduğunu kendi gözüyle görmek istediğini söyledi. Mehmet Ali Bey, ikisini, Cercle dOrientde bir akşam yemeğinde karşı karşıya getirdi. Mustafa Kemal de iyi etki bırakacak şekilde davranmaya dikkat etti.
Kısa bir süre sonra Harbiye Nazırı Şakir Paşa kendisini çağırtarak, Sadrazamın düşüncesini açıkladı. Damat Ferit, Mustafa Kemalin Anadoluya gidip Türklerle Rumlar arasındaki durum hakkında bir rapor hazırlamasını uygun görmüştü. Kemal, tereddüt etmeden cevap verdi: Sevinerek giderim. Fakat, görevim yalnız bundan mı ibaret olacak?
Evet, öyle karar verildi.
Pekala! Yalnız, müsaade buyurursanız tayinim usulü dairesinde yapılsın. Zatıalinizi bununla fazla meşgul etmeyeyim. Bu konuda Genelkurmay Başkanıyla görüşsem olur mu?
Nazır, Tabii dedi. Öyle yaparsınız.
&.
Ve son not, Mustafa Kemalin yeni görevini bildirmek ve yetkilerini belirlemek amacıyla Genelkurmay Başkanlığını ziyaret etmesi hakkında.
O sırada Genelkurmay Başkanı, Yedinci Ordu komutanlığında önce kendi yerine geçen, sonra da kendisinin yerine geçmiş olduğu eski dostu Fevzi Paşaydı. Ancak kendisi hasta olduğu için Mustafa Kemal onun yerine vekiline başvurdu. Burada da şansı ona yardımcı oldu. Çünkü Fevzi Paşanın yerine bakan Diyarbakırlı Kazım Paşa (Kazım İnanç) da hem dostu, hem Şişliden komşusuydu. Mustafa Kemal, ona düşüncelerini çok kez açıklamıştı.
Kazım Paşanın Mustafa Kemal odasından içeri girinceye kadar, böyle bir görevden haberi bile yoktu. Gözlerindeki ifadeyi görünce gülerek, Ne oluyor? diye sordu. Kemal, Kazımın amirlerinin, kendisini başlarından atmak için bir görev uydurduklarını söyledi. Bu da onun işine gelmişti. Şimdi Kazım Paşanın, Nazırın kendisinden tam olarak ne istediğini öğrenmesi gerekiyordu. Sonra birlikte ayrıntılar üzerinde çalışabilirlerdi.
Kazım Paşa direktif alıp döndü. Mustafa Kemal, sadece Samsun dolaylarında Rumlara karşı koyan Türkleri cezalandırmakla kalmayacak, yakınlarında bulunan çeşitli milliyetçi kuruluşları da dağıtmakla görevlendirecekti. Kemal, Mükemmel! dedi, Haydi şimdi kağıt kalem alalım&
&.
Her ne kadar Nazır karşı çıksa da Kazım Paşanın da gayretleriyle geniş yetkiler koparmayı başaran ve şansından dolayı büyük heyecan içinde olan Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsuna ayak bastı. Bir ulusun küllerinden yeniden doğuşunun destanı yazıldı.
Sonrası? Sonrası malum, yazılanları kendi ellerimizle tek tek silmeye başladık.
Veee artık yavaş yavaş son satırlara geldik.
Nasıl mı?
Bakınız 2008 Türkiyesine, siz başka bir şey görebiliyor musunuz?
Bu kitabı okumanızı tavsiye ederim. Sadece o günleri değil bugünleri de inanılmaz aydınlatıyor.
Kutlu olsun! 19 Mayıs Atatürkü Anma, Gençlik ve Spor Bayramınız&
Zübeyde Saraçoğlu
|
devamını bekleriz
